Quỹ lương là tổng số tiền doanh nghiệp dự kiến chi cho người lao động trong một kỳ, thường là một năm. Doanh nghiệp tự lập quỹ lương kế hoạch để kiểm soát chi phí nhân sự và làm căn cứ cho các quyết định tuyển dụng, tăng lương, thưởng. Bài này trình bày các khoản cấu thành quỹ lương, các cách lập kế hoạch và cách kiểm soát trong năm.
Quỹ lương gồm những khoản nào
Khoản
Ghi chú
Căn cứ
Mức lương theo công việc hoặc chức danh
Không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng
Điều 90 Bộ luật Lao động
Phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác
Theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và quy chế của doanh nghiệp
Điều 90 Bộ luật Lao động
Tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm
Làm thêm ngày thường ít nhất 150%, ngày nghỉ hằng tuần ít nhất 200%, ngày lễ, tết ít nhất 300%; làm đêm trả thêm ít nhất 30%
Điều 98 Bộ luật Lao động
Thưởng
Theo quy chế thưởng, căn cứ kết quả kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc
Điều 104 Bộ luật Lao động
Chi phí đi kèm
Các khoản bảo hiểm và kinh phí doanh nghiệp đóng trên tiền lương
Xem bài Chi phí thật của một nhân viên
Các cách lập quỹ lương kế hoạch
Cách lập
Cách tính
Phù hợp khi
Theo định biên
Số người dự kiến của từng vị trí nhân mức lương bình quân của vị trí, nhân 12 tháng, cộng phụ cấp, làm thêm giờ, thưởng dự kiến và chi phí đi kèm
Doanh nghiệp có kế hoạch nhân sự rõ cho từng vị trí
Theo tỷ lệ doanh thu hoặc lợi nhuận
Doanh thu hoặc lợi nhuận kế hoạch nhân với tỷ lệ chi phí nhân sự mục tiêu
Doanh nghiệp muốn chi phí nhân sự biến động theo kết quả kinh doanh
Kết hợp
Phần lương cố định lập theo định biên; phần thưởng, thu nhập theo kết quả lập theo tỷ lệ kết quả kinh doanh
Doanh nghiệp áp dụng lương theo mô hình 3P
Ví dụ theo định biên: bộ phận kế toán có 4 người, mức lương bình quân 12 triệu đồng mỗi tháng. Phần lương cố định của năm là 4 × 12 × 12 = 576 triệu đồng. Cộng thêm thưởng dự kiến, làm thêm giờ và chi phí bảo hiểm doanh nghiệp đóng để ra quỹ lương kế hoạch của bộ phận.
Kiểm soát quỹ lương trong năm
-
So sánh chi phí lương thực tế với kế hoạch theo từng tháng và từng bộ phận.
-
Theo dõi tỷ lệ chi phí nhân sự trên doanh thu và doanh thu bình quân trên mỗi người lao động.
-
Tách riêng phần cố định và phần biến đổi để thấy phần nào tăng do tuyển thêm, phần nào tăng do kết quả kinh doanh.
-
Điều chỉnh kế hoạch khi lương tối thiểu vùng thay đổi, ví dụ mức mới từ 01/01/2027 theo bài Lương tối thiểu vùng tăng từ năm 2027.
-
Rà soát làm thêm giờ thường xuyên, vì tiền lương làm thêm có mức tối thiểu cao hơn lương ngày thường.
Tỷ trọng giữa phần cố định và phần biến đổi quyết định quỹ lương co giãn thế nào theo kết quả kinh doanh. Cách chia các khoản trong tổng thu nhập được trình bày tại bài Cấu trúc lương là gì. Tổng thể hệ thống lương được tổng hợp tại Cẩm nang xây dựng hệ thống lương cho doanh nghiệp.
Căn cứ pháp lý
-
Bộ luật Lao động 2019 – Điều 90, Điều 98, Điều 104