Trong mô hình lương 3P, phần trả theo kết quả (P3) gắn thu nhập với mức độ hoàn thành công việc trong từng kỳ. Công cụ thường dùng để đo kết quả là KPI, và cách trả phổ biến là thưởng theo quy chế. Bài này trình bày các quy định của Bộ luật Lao động 2019 về thưởng và quy chế đánh giá, cách đặt KPI và cách gắn KPI với mức thưởng.
Các quy định liên quan
Quy định
Nội dung
Căn cứ
Thưởng
Là số tiền, tài sản hoặc hình thức khác người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc
Điều 104 khoản 1
Quy chế thưởng
Do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc, sau khi tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có)
Điều 104 khoản 2
Quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc
Do người sử dụng lao động ban hành, phải tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có). Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc theo tiêu chí trong quy chế là một trường hợp doanh nghiệp được đơn phương chấm dứt hợp đồng
Điều 36 khoản 1 điểm a
Căn cứ trả lương
Tiền lương đã thỏa thuận, năng suất lao động và chất lượng thực hiện công việc
Điều 95 khoản 1
Một bộ KPI tốt cần gì
-
Gắn với mục tiêu của bộ phận và của doanh nghiệp trong kỳ, không chỉ liệt kê việc thường ngày.
-
Đo được bằng số liệu có sẵn, ghi rõ nguồn dữ liệu và người xác nhận.
-
Có mức mục tiêu cụ thể và thời hạn.
-
Mỗi vị trí ba đến sáu chỉ tiêu, có trọng số cộng lại bằng 100%.
-
Người lao động kiểm soát được phần lớn kết quả của chỉ tiêu.
Ví dụ bộ KPI tháng cho vị trí kế toán tổng hợp:
Chỉ tiêu
Trọng số
Mục tiêu
Nguồn dữ liệu
Báo cáo quản trị tháng nộp đúng hạn
30%
Trước ngày 10 tháng sau
Ngày gửi báo cáo
Số bút toán điều chỉnh sau khóa sổ
30%
Không quá 3
Nhật ký điều chỉnh
Hồ sơ khai thuế nộp đúng hạn
40%
100%, không phát sinh phạt
Hệ thống thuế điện tử
Gắn KPI với mức thưởng
Kết quả KPI được quy đổi thành tỷ lệ hoàn thành, sau đó áp hệ số thưởng theo bảng do doanh nghiệp quy định trong quy chế thưởng. Ví dụ:
Tỷ lệ hoàn thành
Hệ số thưởng
Dưới 70%
0
Từ 70% đến dưới 90%
0,5
Từ 90% đến dưới 110%
1,0
Từ 110% trở lên
1,2
Khoản trả theo kết quả có thể được thiết kế là thưởng theo quy chế thưởng (Điều 104) hoặc là khoản bổ sung trong tiền lương (Điều 90 khoản 1). Cách xếp loại này ảnh hưởng đến các nghĩa vụ đi kèm, được phân tích tại bài Chi phí thật của một nhân viên.
Các bước triển khai
-
Bước 1: Xác định mục tiêu của doanh nghiệp trong năm và phân bổ xuống từng bộ phận.
-
Bước 2: Xây dựng bộ KPI cho từng vị trí dựa trên bản mô tả công việc.
-
Bước 3: Ban hành quy chế đánh giá mức độ hoàn thành công việc và quy chế thưởng, tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có).
-
Bước 4: Công bố công khai quy chế thưởng tại nơi làm việc.
-
Bước 5: Chạy thử một kỳ để kiểm tra tính khả thi của chỉ tiêu và nguồn dữ liệu.
-
Bước 6: Đánh giá theo kỳ, chi thưởng và điều chỉnh chỉ tiêu cho kỳ sau.
Kết quả là một trong ba thành phần của mô hình 3P, được trình bày tại bài Hướng dẫn xây dựng hệ thống trả lương theo mô hình 3P. Tổng thể hệ thống lương được tổng hợp tại Cẩm nang xây dựng hệ thống lương cho doanh nghiệp.
Căn cứ pháp lý
-
Bộ luật Lao động 2019 – Điều 36, Điều 90, Điều 95, Điều 104