Hệ thống lương của doanh nghiệp đang hở ở đâu
Mười câu hỏi về những gì đang thực sự diễn ra trong công ty, thêm vài câu rà sâu tùy tình hình. Không cần mở bảng lương, không cần hỏi kế toán. Kết quả cho biết chỗ nào đang hở, chỗ nào công ty đang làm đúng, và phần nào chưa có đủ căn cứ để giải trình.
Kết quả dựa trên câu trả lời của bạn và bộ thông số công khai ở cuối công cụ. Đây là soát xét sơ bộ, không thay thế việc kiểm tra hồ sơ thực tế.
Trước khi bắt đầu
Công ty của bạn đang ở quy mô nào?
Hai thông tin này dùng để quy kết quả ra con số có nghĩa với công ty bạn. Chọn ước chừng là đủ.
Nền tảng pháp lý
Thang bảng lương của công ty đang ở tình trạng nào?
Đây thường là tài liệu đầu tiên được hỏi khi thanh tra lao động hoặc bảo hiểm xuống làm việc.
Nền tảng pháp lý
Các khoản thưởng và phụ cấp của công ty được quy định ở đâu?
Nơi quy định quyết định việc khoản đó có phải đóng bảo hiểm hay không — quan trọng hơn cả tên gọi của khoản.
Căn cứ đóng bảo hiểm
Thu nhập thực tế người lao động nhận so với mức đang đóng bảo hiểm?
Chênh lệch tự nó không phải là sai. Các khoản gắn với kết quả công việc vốn không thuộc căn cứ đóng. Trả lời theo tình hình chung, các câu sau sẽ rà xem phần chênh đó có đúng bản chất không.
Căn cứ đóng bảo hiểm
Công ty đang trả lương theo cơ chế nào?
Cơ chế trả lương quyết định phần nào của thu nhập được coi là xác định trước, phần nào phụ thuộc kết quả.
Căn cứ đóng bảo hiểm
Phần trả theo kết quả được quy định ở đâu, với tiêu chí nào?
Đây là tài liệu đầu tiên cơ quan bảo hiểm hỏi khi doanh nghiệp lập luận rằng một khoản không thuộc căn cứ đóng.
Căn cứ đóng bảo hiểm
Mỗi kỳ, khoản theo kết quả được chi dựa trên gì?
Đây là câu quyết định. Cơ quan quản lý xét bản chất qua cách chi thực tế, không qua tên gọi hay văn bản.
Phạm vi tham gia
Có nhóm lao động nào đang làm việc thường xuyên mà chưa tham gia bảo hiểm bắt buộc không?
Trả lời theo thực tế công việc họ đang làm, không theo tên gọi của loại hợp đồng đã ký.
Phạm vi tham gia
Công ty trả lương làm thêm giờ như thế nào?
Làm thêm giờ vừa là vấn đề chi phí, vừa là vấn đề giới hạn giờ làm — cả hai đều bị kiểm tra.
Hồ sơ và khả năng giải trình
Nếu cơ quan thuế hoặc bảo hiểm kiểm tra 24 tháng gần nhất, công ty xuất được ngay những gì?
Hồ sơ đủ không làm mất rủi ro, nhưng hồ sơ thiếu thì biến một vấn đề nhỏ thành vấn đề lớn.
Hồ sơ và khả năng giải trình
Ai là người giải trình khi cơ quan quản lý xuống kiểm tra?
Hồ sơ đầy đủ vẫn có thể thành vấn đề nếu không còn ai hiểu vì sao ngày đó làm như vậy.
Thu nhập chịu thuế
Thu nhập chịu thuế của người lao động được tổng hợp từ đâu?
Nhiều khoản công ty chi cho người lao động không đi qua bảng lương nhưng vẫn là thu nhập chịu thuế.
Hồ sơ và khả năng giải trình
Lần gần nhất hệ thống lương của công ty được rà soát độc lập là khi nào?
Rà soát độc lập nghĩa là do người không làm bảng lương hằng tháng thực hiện.
Đang tổng hợp
Đang đối chiếu câu trả lời của bạn
Đây không phải số tiền sẽ phải nộp. Phần thu nhập gắn với kết quả công việc và chứng minh được thì không thuộc căn cứ đóng — công cụ đã trừ phần đó ra dựa trên câu trả lời của bạn. Chưa gồm tiền xử phạt vi phạm hành chính.
Năm nhóm rủi ro
Các điểm còn lại Mức nhẹ hơn ba điểm trên, nhưng vẫn nên xử lý
Cách ước tính, giả định và căn cứ Xem công thức và các thông số đang được sử dụng
Công cụ này ước tính cái gì
Chỉ ước tính hai khoản tính được bằng công thức rõ ràng: phần bảo hiểm và thuế có thể bị truy thu, và tiền chậm đóng tương ứng.
Công cụ không ước tính tiền xử phạt vi phạm hành chính. Khung phạt phụ thuộc hành vi cụ thể và tình tiết từng vụ việc; đưa một con số vào đây sẽ tạo cảm giác chính xác mà công cụ không có.
Chênh lệch giữa thu nhập và mức đóng không phải là sai phạm
Thu nhập thực tế cao hơn mức đóng bảo hiểm là chuyện bình thường và hợp pháp khi phần chênh là các khoản gắn với kết quả công việc: chúng không xác định được mức tiền cụ thể từ trước nên không thuộc căn cứ đóng.
Vấn đề nằm ở chỗ doanh nghiệp có làm đúng bản chất hay không — có quy chế với tiêu chí rõ, có hồ sơ đánh giá từng kỳ, và mức chi có thật sự biến động theo kết quả. Vì vậy khi phát hiện chênh lệch, công cụ không kết luận ngay mà rà tiếp cơ chế trả lương và bằng chứng thực thi.
Mỗi bằng chứng công ty có sẽ kéo giảm phần bị coi là chưa có căn cứ. Công ty vận hành cơ chế trả theo kết quả bài bản, có quy chế và có hồ sơ từng kỳ, sẽ về gần bằng không — và công cụ nói rõ điều đó thay vì đưa ra một con số.
Cách tính
1 Phần thu nhập chưa có đủ căn cứ mỗi tháng = Quỹ lương tháng (theo dải bạn chọn) × hệ số rủi ro × các hệ số giảm trừ tương ứng với bằng chứng công ty đang có.
2 Phần truy thu bảo hiểm = Phần nằm ngoài × 32% × 24 tháng.
3 Phần truy thu thuế thu nhập cá nhân = Phần thu nhập bị bỏ sót × 10% × 24 tháng.
4 Tiền chậm đóng = Phần truy thu × 0,03%/ngày × 365 ngày.
5 Kết quả hiển thị thành một dải, rộng 25% quanh giá trị tính được.
Các giả định
- 24 tháng là giả định của công cụ để có một mốc so sánh chung, không phải thời hiệu pháp lý. Kỳ kiểm tra thực tế do cơ quan quản lý quyết định.
- 365 ngày là số ngày chậm bình quân của một khoản trong giai đoạn trên: khoản của tháng đầu chậm gần đủ giai đoạn, khoản của tháng cuối gần như chưa chậm.
- Mức thuế thu nhập cá nhân 10% là một mức bình quân thận trọng, vì công cụ không biết thu nhập của từng người.
- Quỹ lương lấy theo giá trị đại diện của dải bạn chọn, không phải số thực của công ty bạn.
- Hệ số lấy theo câu trả lời của bạn, không phải theo hồ sơ thực tế. Công cụ không đọc quy chế và không xem bảng đánh giá của công ty.
- Các hệ số rủi ro không cộng thẳng mà lấy phần bù của tích các phần bù: hai vấn đề cùng tồn tại thì phần thu nhập liên quan có chồng lấn, cộng thẳng sẽ thổi con số lên quá thực tế.
- Phần giảm trừ không bao giờ về 0 tuyệt đối: luôn còn rủi ro chứng minh, vì kết luận cuối cùng thuộc về người trực tiếp kiểm tra hồ sơ.
Vì vậy con số hiển thị là độ lớn của vấn đề, không phải số tiền sẽ phải nộp. Giá trị của nó nằm ở chỗ cho biết vấn đề đang ở mức vài chục triệu hay vài tỷ — và phần nào trong đó đã được chính bằng chứng của công ty kéo xuống.
Thông số đang dùng
- Tổng tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc
- 32%
- Trong đó người lao động đóng
- 10,5%
- Doanh nghiệp đóng
- 21,5%
- Tiền chậm đóng
- 0,03%/ngày
- Kỳ áp dụng
- Từ 01/07/2026
- Cập nhật
- 11/09/2026
Nguyên tắc sử dụng: Kết quả phản ánh đúng những gì bạn đã trả lời. Một câu trả lời lạc quan hơn thực tế sẽ cho ra bức tranh lạc quan hơn thực tế — và đó là rủi ro của chính doanh nghiệp, không phải của công cụ.