Nhà đầu tư nước ngoài thường chọn mua lại một doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động thay vì thành lập mới, để có ngay khách hàng, giấy phép và đội ngũ. Ngoài thỏa thuận thương mại với bên bán, giao dịch phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường và có thể phải đăng ký với cơ quan đăng ký đầu tư trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.
1. Điều kiện khi nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp
Theo Điều 21 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế phải đáp ứng:
-
Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài;
-
Bảo đảm quốc phòng, an ninh;
-
Quy định của pháp luật đất đai về điều kiện nhận quyền sử dụng đất, sử dụng đất tại đảo, khu vực biên giới, ven biển.
Xem: Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.
2. Khi nào phải đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp
Nhà đầu tư nước ngoài phải đăng ký trước khi thay đổi thành viên, cổ đông nếu thuộc một trong các trường hợp:
-
Làm tăng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại tổ chức kinh tế kinh doanh ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện;
-
Dẫn đến nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ: tăng tỷ lệ từ dưới hoặc bằng 50% lên trên 50%, hoặc tăng tỷ lệ khi đã sở hữu trên 50%;
-
Tổ chức kinh tế có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại đảo, xã, phường, đặc khu khu vực biên giới, ven biển hoặc khu vực khác ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.
Ngoài các trường hợp trên, giao dịch thực hiện thủ tục thay đổi thành viên, cổ đông theo quy định về đăng ký doanh nghiệp. Xem: Cẩm nang | Thay đổi đăng ký doanh nghiệp.
3. Các bước thường gặp
Bước
Nội dung
1. Rà soát
Ngành nghề của doanh nghiệp mục tiêu, tỷ lệ sở hữu sau giao dịch, đất đai, giấy phép con
2. Đăng ký góp vốn (nếu thuộc trường hợp)
Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký đầu tư, nhận văn bản chấp thuận
3. Mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp
Thanh toán giá chuyển nhượng, góp vốn qua tài khoản theo quy định quản lý ngoại hối
4. Thanh toán và nộp thuế
Bên bán hoặc bên nộp thay kê khai thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn
5. Đăng ký thay đổi
Thay đổi thành viên, cổ đông tại cơ quan đăng ký kinh doanh
Giao dịch có quy mô lớn có thể phải thông báo tập trung kinh tế theo pháp luật về cạnh tranh trước khi thực hiện. Xem thêm: Mở tài khoản vốn đầu tư cho doanh nghiệp có vốn nước ngoài; Mua bán phần vốn trong công ty có vốn nước ngoài thanh toán thế nào?; Thuế khi chuyển nhượng vốn, cổ phần trong giao dịch M&A; Cẩm nang | Quy trình bán doanh nghiệp và M&A cho chủ sở hữu.
Căn cứ pháp lý
-
Luật Đầu tư số 143/2025/QH15