Khi cần biết doanh nghiệp đáng giá bao nhiêu, nhiều người nghĩ ngay đến việc thuê một công ty thẩm định giá. Thẩm định giá và định giá phục vụ mua bán doanh nghiệp đều đưa ra một con số, nhưng mục đích, người sử dụng và cách dùng kết quả khác nhau. Chọn sai loại dễ dẫn đến con số không giúp được gì trong thương lượng.
1. So sánh hai loại
Tiêu chí
Thẩm định giá có chứng thư
Định giá phục vụ M&A
Mục đích
Phục vụ mục đích pháp lý: góp vốn bằng tài sản, xác định giá trị phần vốn nhà nước, vay vốn, xử lý tài sản, giải quyết tranh chấp
Phục vụ quyết định bán, mua, gọi vốn và thương lượng giá
Người thực hiện
Doanh nghiệp thẩm định giá đủ điều kiện, thẩm định viên về giá
Bên tư vấn tài chính, bên mua, bên bán hoặc nhà đầu tư tự thực hiện
Kết quả
Chứng thư thẩm định giá cho một mục đích, thời điểm cụ thể
Khoảng giá trị kèm phân tích yếu tố tác động, các kịch bản
Cách tiếp cận thường gặp
Thường gắn với tài sản và chuẩn mực thẩm định giá
Thường dựa trên dòng tiền, lợi nhuận, hệ số giao dịch
Giá trị khi thương lượng
Là một tham khảo; bên mua vẫn tự định giá
Là công cụ chính để xác định mức giá chấp nhận được
2. Khi nào cần chứng thư thẩm định giá
Chứng thư cần khi pháp luật hoặc một bên thứ ba yêu cầu: góp vốn bằng tài sản cần định giá, doanh nghiệp có vốn nhà nước chuyển nhượng vốn, ngân hàng yêu cầu khi vay, hoặc cơ quan có thẩm quyền yêu cầu trong tranh chấp. Trong giao dịch giữa các bên tư nhân, chứng thư không bắt buộc và bên mua hiếm khi dùng chứng thư làm giá mua.
3. Vì sao một chứng thư không thay thế được việc tự hiểu giá trị
Bên mua định giá theo dòng tiền họ có thể thu được sau khi tiếp quản và rủi ro họ phải gánh. Một chứng thư dựa chủ yếu trên tài sản có thể cao hơn hoặc thấp hơn nhiều so với cách nhìn đó. Chủ sở hữu cần hiểu giá trị theo góc nhìn của bên mua để biết mức nào đáng chấp nhận. Xem: Cẩm nang | Định giá doanh nghiệp trước khi bán hoặc gọi vốn.