Tiền rút vốn và tiền trả nợ của khoản vay nước ngoài không đi qua tài khoản thanh toán thông thường của doanh nghiệp, mà qua một tài khoản dành riêng tại ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản. Ngân hàng này đối chiếu từng lệnh chuyển tiền với thỏa thuận vay và văn bản xác nhận đăng ký, nên chọn đúng tài khoản ngay từ lần giải ngân đầu tiên giúp việc trả nợ về sau thông suốt. Bài này nêu tài khoản nào được dùng, tài khoản đó được thu, chi gì và các trường hợp không phải đi qua tài khoản. Các nghĩa vụ chung của khoản vay xem tại Cẩm nang đăng ký và báo cáo khoản vay nước ngoài.
Dùng tài khoản nào cho khoản vay?
Doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
Khoản vay
Tài khoản sử dụng
Khoản vay trung, dài hạn
Dùng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp. Nếu đồng tiền vay khác đồng tiền của tài khoản này, doanh nghiệp mở thêm tài khoản vay, trả nợ nước ngoài tại chính ngân hàng nơi mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (điểm a khoản 2 Điều 26 Thông tư 12/2022/TT-NHNN).
Khoản vay ngắn hạn
Dùng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp hoặc một tài khoản vay, trả nợ nước ngoài khác (điểm b khoản 2 Điều 26).
Khoản vay ngắn hạn còn dư nợ khi tròn 01 năm và được trả hết trong 30 ngày làm việc sau mốc này
Trả qua chính tài khoản đang dùng cho khoản vay đó (điểm c khoản 2 Điều 26).
Doanh nghiệp không có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
Doanh nghiệp phải mở tài khoản vay, trả nợ nước ngoài tại ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản để rút vốn, trả nợ gốc và lãi (khoản 3 Điều 26).
Với cả hai nhóm, mỗi khoản vay chỉ được thực hiện qua 01 ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản, còn một tài khoản có thể dùng cho nhiều khoản vay. Phía tài khoản vốn đầu tư, Thông tư 38/2026/TT-NHNN cũng liệt kê việc thu, chi liên quan đến khoản vay nước ngoài trong danh mục giao dịch được phép (Điều 8, Điều 9).
Tài khoản được thu, chi gì?
Tài khoản vay, trả nợ nước ngoài chỉ được dùng cho các giao dịch liên quan đến khoản vay, không dùng để thanh toán hoạt động kinh doanh thông thường.
Tài khoản bằng ngoại tệ
-
Thu: tiền rút vốn; ngoại tệ mua từ ngân hàng để trả nợ gốc, lãi, phí; chuyển đổi ngoại tệ khi đồng tiền giải ngân khác đồng tiền của tài khoản; chuyển từ tài khoản ngoại tệ khác của doanh nghiệp; khoản thu từ giao dịch phái sinh liên quan khoản vay; lãi trên số dư (khoản 1 Điều 28).
-
Chi: trả nợ gốc, lãi; trả phí theo thỏa thuận vay; chuyển sang tài khoản ngoại tệ khác của doanh nghiệp; bán ngoại tệ cho ngân hàng; mua ngoại tệ khác khi đồng tiền trả nợ khác đồng tiền tài khoản; phí ngân hàng; chi theo giao dịch phái sinh phòng ngừa rủi ro (khoản 2 Điều 28).
Tài khoản bằng đồng Việt Nam
-
Thu: tiền rút vốn bằng đồng Việt Nam, hoặc tiền bán ngoại tệ giải ngân; chuyển từ tài khoản đồng Việt Nam khác của doanh nghiệp; lãi trên số dư (khoản 1 Điều 29).
-
Chi: trả nợ vào tài khoản đồng Việt Nam của bên cho vay; mua ngoại tệ để trả nợ, trả phí; chuyển sang tài khoản đồng Việt Nam khác của doanh nghiệp; phí ngân hàng; trả nợ cho bên cho vay khi khoản vay không đủ điều kiện xác nhận đăng ký (khoản 2 Điều 29).
Chuyển tiền cần lưu ý gì?
Nội dung
Lưu ý
Ghi rõ mục đích
Mọi lệnh chuyển tiền rút vốn, trả nợ, trả phí phải ghi rõ mục đích, và doanh nghiệp phải yêu cầu bên cho vay ghi rõ mục đích khi giải ngân. Đây là căn cứ để ngân hàng đối chiếu và để xác định nghĩa vụ nợ khi trả (Điều 31).
Đúng tài khoản đối ứng
Chỉ nhận giải ngân và trả nợ từ, đến tài khoản của bên cho vay, đại diện các bên cho vay hoặc ngân hàng đại lý thanh toán. Đi qua tài khoản của bên thứ ba thì phải được ghi trong thỏa thuận vay, và nếu khoản vay phải đăng ký thì phải được nêu trong văn bản xác nhận (khoản 3, khoản 4 Điều 32).
Sau khi được xác nhận đăng ký
Với khoản vay phải đăng ký, chỉ rút vốn, trả nợ khi đã có văn bản xác nhận của Ngân hàng Nhà nước (khoản 2 Điều 32).
Mua ngoại tệ trả nợ
Ngân hàng yêu cầu thỏa thuận vay, chứng từ rút vốn, văn bản xác nhận đăng ký (nếu khoản vay phải đăng ký) và các hồ sơ khác theo quy định của ngân hàng (Điều 33).
Đổi ngân hàng
Doanh nghiệp đề nghị ngân hàng hiện tại xác nhận tình hình rút vốn, trả nợ để ngân hàng mới tiếp tục theo dõi khoản vay (điểm a khoản 1 Điều 32).
Khi nào không đi qua tài khoản?
-
Rút vốn: bên cho vay thanh toán thẳng cho nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ ở nước ngoài theo hợp đồng của doanh nghiệp; thuê tài chính; qua tài khoản ở nước ngoài được phép mở; bù trừ với nghĩa vụ phải trả trực tiếp cho bên cho vay (với khoản vay trung, dài hạn); chuyển tiền chuẩn bị đầu tư thành vốn vay (khoản 1 Điều 34).
-
Trả nợ: cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho bên cho vay; chuyển dư nợ thành vốn góp hoặc hoán đổi dư nợ thành cổ phần, phần vốn góp mà doanh nghiệp sở hữu; bù trừ khoản phải thu trực tiếp với bên cho vay (với khoản vay trung, dài hạn); qua tài khoản ở nước ngoài được phép mở (khoản 2 Điều 34).
Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày rút vốn hoặc trả nợ theo các hình thức này, doanh nghiệp phải thông báo và gửi chứng từ cho ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản để ngân hàng tiếp tục theo dõi khoản vay (khoản 3 Điều 34).
Dùng sai tài khoản bị xử lý thế nào?
Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp mở, đóng, sử dụng tài khoản để vay, trả nợ nước ngoài không đúng quy định bị phạt 60–100 triệu đồng (điểm d khoản 4 Điều 27); rút vốn, trả nợ không đúng quy định cũng bị phạt 60–100 triệu đồng, trừ khi đó là hậu quả của chính việc dùng sai tài khoản (điểm g khoản 4 Điều 27). Hệ quả khi khoản vay chưa đăng ký xem Không đăng ký khoản vay nước ngoài: rủi ro và cách xử lý.
Căn cứ pháp lý
-
Thông tư 12/2022/TT-NHNN, trích theo Văn bản hợp nhất 23/VBHN-NHNN ngày 20/01/2026
-
Nghị định 219/2013/NĐ-CP về quản lý vay, trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp không được Chính phủ bảo lãnh, trích theo Văn bản hợp nhất 109/2026/VBHN-NĐ-NHNN
-
Thông tư 38/2026/TT-NHNN về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam
-
Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng