Nhiều doanh nghiệp muốn giao vị trí kế toán trưởng cho giám đốc, người thân của giám đốc hoặc người đang quản lý. Luật Kế toán và Nghị định 174/2016/NĐ-CP liệt kê cụ thể những người không được làm kế toán trong cùng doanh nghiệp và những loại hình doanh nghiệp được loại trừ.
Người thân của người quản lý
Theo khoản 3 Điều 52 Luật Kế toán và khoản 2 Điều 19 Nghị định 174/2016/NĐ-CP, không được làm kế toán trong cùng một đơn vị kế toán: cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu, giám đốc hoặc tổng giám đốc, cấp phó của người đứng đầu, phó giám đốc hoặc phó tổng giám đốc phụ trách tài chính – kế toán, kế toán trưởng.
Người đang quản lý, điều hành
Theo khoản 4 Điều 52 Luật Kế toán và khoản 3 Điều 19 Nghị định 174/2016/NĐ-CP, người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản trong cùng một đơn vị kế toán không được làm kế toán. Vì vậy giám đốc đang điều hành doanh nghiệp không được đồng thời làm kế toán trưởng của chính doanh nghiệp đó, trừ các loại hình được loại trừ dưới đây.
Loại hình doanh nghiệp được loại trừ
Loại hình
Áp dụng loại trừ
Căn cứ
Doanh nghiệp tư nhân
Được bố trí người thân và người quản lý làm kế toán
Khoản 2, 3 Điều 19 NĐ 174/2016
Công ty TNHH do một cá nhân làm chủ sở hữu
Được bố trí người thân và người quản lý làm kế toán
Khoản 2, 3 Điều 19 NĐ 174/2016
Doanh nghiệp loại hình khác không có vốn nhà nước và là doanh nghiệp siêu nhỏ
Được bố trí người thân và người quản lý làm kế toán
Khoản 2, 3 Điều 19 NĐ 174/2016; khoản 1 Điều 3 TT 58/2026
Mức phạt khi bố trí sai
Theo Điều 17 Nghị định 41/2018/NĐ-CP, bố trí người làm kế toán mà pháp luật quy định không được làm kế toán bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng; bố trí người có trách nhiệm quản lý, điều hành kiêm làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ hoặc mua, bán tài sản (ngoài các loại hình được loại trừ) bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Đây là mức phạt với cá nhân; tổ chức bị phạt gấp 02 lần (khoản 2 Điều 6, sửa đổi bởi Nghị định 132/2026/NĐ-CP).
Các quy định chung được tổng hợp tại Cẩm nang kế toán trưởng cho doanh nghiệp.
Căn cứ pháp lý
-
Luật Kế toán 2015 – Điều 52
-
Nghị định 174/2016/NĐ-CP – Điều 19
-
Thông tư 58/2026/TT-BTC – Điều 3
-
Nghị định 41/2018/NĐ-CP – Điều 17
-
Nghị định 132/2026/NĐ-CP – Điều 2