Nhiều doanh nghiệp xem báo cáo tài chính là hồ sơ để nộp thuế. Pháp luật kế toán lại tách hai việc này: Thông tư 99 hướng dẫn lập và trình bày báo cáo tài chính, còn nghĩa vụ thuế được xác định theo pháp luật về thuế (Điều 1). Bài này giúp giám đốc thấy báo cáo tài chính được ai sử dụng, vì sao mỗi kỳ chỉ có một bộ số liệu và người ký chịu trách nhiệm gì.
Báo cáo tài chính phục vụ nhiều đối tượng
Báo cáo tài chính cung cấp thông tin về tình hình tài chính, kết quả kinh doanh và các luồng tiền để đáp ứng yêu cầu của chủ sở hữu, cơ quan có thẩm quyền và người sử dụng báo cáo trong việc đưa ra quyết định kinh tế (khoản 1 Điều 14 Thông tư 99). Cơ quan thuế chỉ là một trong những nơi nhận:
Đối tượng
Dùng báo cáo để
Căn cứ
Chủ sở hữu
Nắm tình hình tài chính, kết quả kinh doanh, ra quyết định
Khoản 1 Điều 14 Thông tư 99
Cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thống kê
Nhận báo cáo tài chính năm theo quy định
Khoản 2 Điều 80 Thông tư 133; Điều 26 Thông tư 99
Công chúng
Xem nội dung công khai: tài sản, nợ, vốn chủ sở hữu; kết quả kinh doanh; trích lập và sử dụng quỹ; thu nhập của người lao động
Khoản 4 Điều 31, khoản 4 Điều 32 Luật Kế toán
Nhà đầu tư nước ngoài
Điều kiện chuyển lợi nhuận ra nước ngoài: doanh nghiệp đã nộp báo cáo tài chính đã kiểm toán và tờ khai quyết toán thuế TNDN
Điểm a khoản 6 Điều 27 Nghị định 252/2026/NĐ-CP
Người sử dụng báo cáo khác
Đưa ra quyết định kinh tế
Khoản 1 Điều 14 Thông tư 99
Báo cáo lập theo chuẩn mực và chế độ kế toán, không theo luật thuế
Việc
Theo quy định nào
Căn cứ
Thu thập, xử lý số liệu kế toán
Chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán
Khoản 1 Điều 4 Luật Kế toán
Lập và trình bày báo cáo tài chính
Biểu mẫu của chuẩn mực và chế độ kế toán; phản ánh trung thực, hợp lý
Khoản 1 Điều 3 Luật Kế toán; khoản 1 Điều 19 Thông tư 99
Xác định nghĩa vụ thuế
Pháp luật về thuế
Điều 1 Thông tư 99
Góc nhìn của người làm kế toán về vấn đề này xem bài quy định của thuế ảnh hưởng khi lập và trình bày BCTC.
Mỗi kỳ chỉ có một bộ số liệu
Doanh nghiệp không thể có một bộ báo cáo để nộp thuế và một bộ khác để đưa cho đối tác hay chủ sở hữu. Nghị định 41/2018/NĐ-CP xử phạt doanh nghiệp (khoản 3 Điều 12):
Hành vi
Mức phạt doanh nghiệp
Cung cấp, công bố báo cáo tài chính để sử dụng tại Việt Nam có số liệu không đồng nhất trong một kỳ kế toán
20 – 30 triệu đồng
Thông tin, số liệu công khai báo cáo tài chính sai sự thật
20 – 30 triệu đồng
Báo cáo tài chính thuộc diện phải kiểm toán thì phải được kiểm toán trước khi nộp và trước khi công khai (khoản 1 Điều 33 Luật Kế toán).
Giám đốc ký và chịu trách nhiệm
Báo cáo tài chính phải có chữ ký của người lập, kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật. Người ký chịu trách nhiệm về nội dung của báo cáo (điểm d khoản 2 Điều 29 Luật Kế toán).
Xem thêm: báo cáo tài chính gồm những gì, nơi nộp báo cáo tài chính, chuyển lợi nhuận về nước.
Căn cứ pháp lý
-
Luật Kế toán số 88/2015/QH13 (Điều 3, 4, 29, 31, 32, 33)
-
Thông tư 99/2025/TT-BTC (Điều 1, 14, 19, 26)
-
Thông tư 133/2016/TT-BTC (Điều 80)
-
Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Điều 27)
-
Nghị định 41/2018/NĐ-CP (Điều 6, 12)
-
Nghị định 132/2026/NĐ-CP (Điều 2)