Thuế GTGT hàng nông, lâm, thủy sản: không chịu thuế, 5% hay không phải kê khai

Cùng một lô cà phê, con tôm hay cây keo, thuế GTGT có thể được xử lý theo ba cách: không chịu thuế, không phải kê khai, tính nộp, hoặc chịu thuế suất 5%. Cách nào áp dụng phụ thuộc vào ba câu hỏi: hàng đã chế biến chưa, ai là người bán, và bán cho ai. Trả lời sai một câu là hóa đơn sai ngay từ đầu.

Nhìn nhanh: bán nông, lâm, thủy sản chịu thuế GTGT thế nào

Bảng dưới áp dụng cho sản phẩm chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, khi bán trong nước. Hàng xuất khẩu được xác định riêng theo quy định về thuế suất 0% và điều kiện áp dụng.

Hàng còn là "chưa chế biến" hay đã thành sản phẩm khác?

Sản phẩm đã chế biến thành sản phẩm khác không thuộc các trường hợp trong bảng trên. Các hình thức được coi là sơ chế thông thường:

Trường hợp không xác định được, Bộ Nông nghiệp và Môi trường căn cứ quy trình sản xuất do doanh nghiệp cung cấp để xác định. Vì vậy, quy trình sơ chế của từng mặt hàng nên được mô tả và lưu lại từ đầu.

Tự trồng, tự nuôi, tự đánh bắt rồi bán ra: không chịu thuế

Sản phẩm do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra trong nước không chịu thuế GTGT. Khâu nhập khẩu là trường hợp độc lập: sản phẩm chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường không chịu thuế GTGT ở khâu nhập khẩu, không đòi hỏi người nhập khẩu là người tự sản xuất. Thuế đầu vào dùng cho hàng không chịu thuế thì không được khấu trừ. Doanh nghiệp có cả hàng chịu thuế và không chịu thuế phải hạch toán riêng thuế đầu vào; không hạch toán riêng được thì khấu trừ theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế trên tổng doanh thu.

Bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác: không phải kê khai, tính nộp

Từ 01/01/2026, doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nộp thuế theo phương pháp khấu trừ mua các sản phẩm này rồi bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác thì không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào.

Từ 20/06/2026, khi phân bổ thuế đầu vào theo tỷ lệ doanh thu, doanh thu này được tính vào doanh thu hàng chịu thuế, nên không làm giảm tỷ lệ thuế đầu vào được khấu trừ. Điều kiện then chốt nằm ở người mua: phải là doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã.

Bán cho hộ, cá nhân kinh doanh và tổ chức khác: thuế suất 5%

Ngoài hai trường hợp trên, sản phẩm cây trồng, rừng trồng (trừ gỗ, măng), chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường áp dụng thuế suất 5%. Với doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nộp thuế theo phương pháp khấu trừ mua về bán lại, đó là phần hàng bán cho người mua không phải doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã: hộ, cá nhân kinh doanh, người tiêu dùng và các tổ chức khác. Dịch vụ sơ chế, bảo quản sản phẩm nông nghiệp cũng chịu thuế suất 5%.

Giám đốc nên kiểm soát những gì

Các thay đổi chung khác của luật thuế GTGT từ 01/07/2025 được tổng hợp tại bài Luật thuế GTGT 2024: những thay đổi chính.

Câu hỏi thường gặp