Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 29/10/2026, hướng dẫn kê khai giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho kỳ tính thuế 2026, 2027 theo Nghị quyết 43/2026/QH16. Người nộp thuế cần chú ý xác định thành phần doanh thu xét ngưỡng hưởng ưu đãi thuế 30%. Bài viết này hướng dẫn cách xác định doanh thu xét ngưỡng giảm thuế và cách điều chỉnh nếu doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng.
Về đối tượng, mức giảm, ưu đãi và trường hợp không áp dụng giảm thuế, xem thêm: Tổng quan chính sách giảm thuế theo Nghị quyết 43/2026.
Xác định doanh thu xét ngưỡng giảm thuế
Theo khoản 3 Điều 3 Nghị định, doanh thu năm làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng được giảm thuế TNDN bao gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu tài chính và thu nhập khác. Nếu có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh thì bao gồm cả doanh thu của các đơn vị này trên báo cáo tài chính tổng hợp năm.
⚠️ Trường hợp kỳ tính thuế năm đầu tiên đối với doanh nghiệp mới thành lập hoặc kỳ tính thuế năm cuối cùng đối với doanh nghiệp chuyển đổi loại hình, hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản có thời gian ngắn hơn 03 tháng được cộng vào kỳ tính thuế 2026 hoặc 2027, việc xác định doanh thu và số thuế được giảm áp dụng đối với 12 tháng của kỳ tính thuế tương ứng (điểm a khoản 3 Điều 3).
Đối với cá nhân kinh doanh, căn cứ xác định thuộc diện được giảm thuế TNCN là tổng doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh (điểm c khoản 4 Điều 2).
Doanh thu thực tế vượt ngưỡng 10 tỷ đồng xử lý như thế nào?
🔸 Cá nhân kinh doanh nộp bổ sung số thuế TNCN đã được giảm, kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 ban hành kèm Nghị định 398/2026/NĐ-CP và nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng. Khoản bổ sung do xác định lại điều kiện không tính tiền chậm nộp đến hạn nộp hồ sơ của kỳ đó (điểm c khoản 4 Điều 2).
🔸 Doanh nghiệp nộp đủ số thuế thiếu; tiền chậm nộp xử lý theo dẫn chiếu tại Khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP (điểm b khoản 4 Điều 3).
Khai bổ sung hoặc kiểm tra làm thay đổi số thuế thì xử lý thế nào?
Theo Điểm đ, e khoản 4 Điều 2 và điểm c, d khoản 4 Điều 3 Nghị định, trường hợp khai bổ sung thuế TNCN, TNDN hoặc theo quyết định, kết luận, thông báo kết quả thanh tra, kiểm tra làm tăng/giảm số thuế phải nộp thì:
🔸 Thuế tăng: phần tăng thêm được giảm 30% nếu người nộp thuế vẫn đáp ứng điều kiện.
🔸 Thuế giảm: điều chỉnh giảm lại số thuế được giảm tương ứng; xử lý tiền thuế nộp thừa, nếu có, theo pháp luật quản lý thuế.
Khuyến nghị hành động
Để áp dụng đúng chính sách giảm thuế theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh cần:
- Xác định đầy đủ doanh thu xét ngưỡng.
- Theo dõi doanh thu thực tế trong năm.
- Rà soát lại số thuế được giảm khi nghĩa vụ thuế thay đổi.
Việc đối chiếu thường xuyên giúp người nộp thuế kịp thời kê khai điều chỉnh, nộp bổ sung khi không còn đáp ứng điều kiện và chủ động chuẩn bị hồ sơ giải trình.
