Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã thay thế các quy định trước đây về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết. Doanh nghiệp cần lưu ý những điểm mới dưới đây để thực hiện đúng quy định.
1. Mở rộng tiêu chí xác định quan hệ trong giao dịch liên kết (Điều 5)
Nghị định 255/2026/NĐ-CP bổ sung giao dịch mượn, cho mượn vào căn cứ xác định quan hệ liên kết. Theo đó, doanh nghiệp phát sinh giao dịch vay, cho vay, mượn hoặc cho mượn với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc người có quan hệ theo quy định, có giá trị từ 10% vốn góp của chủ sở hữu trở lên tại thời điểm phát sinh giao dịch trong kỳ tính thuế thì có thể được xác định là có quan hệ liên kết theo quy định tại Điều 5 của Nghị định này.
* Ví dụ: Công ty A cho Giám đốc mượn tiền với giá trị bằng 12% vốn góp của chủ sở hữu. Trường hợp này cần rà soát để xác định có phát sinh quan hệ liên kết theo quy định hay không.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Trước đây, doanh nghiệp thường chỉ chú ý đến các giao dịch góp vốn, vay và cho vay khi xác định quan hệ liên kết. Tuy nhiên, từ khi Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực, giao dịch mượn, cho mượn cũng cần được rà soát nếu đáp ứng điều kiện theo quy định, nhằm xác định đúng nghĩa vụ về giao dịch liên kết.
2. Điều chỉnh điều kiện miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Điều 20)
Điểm mới đáng chú ý trong Nghị định 255/2026/NĐ-CP là ngưỡng doanh thu để được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đã được nâng lên dưới 500 tỷ đồng. Đồng thời, doanh nghiệp chỉ được áp dụng trường hợp miễn này khi không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình.
|
Điều kiện |
Yêu cầu theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP |
|
Doanh thu |
Dưới 500 tỷ đồng |
|
Doanh thu, chi phí từ tài sản vô hình |
Không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình |
|
Tỷ suất lợi nhuận thuần trước chi phí lãi vay và thuế TNDN trên doanh thu thuần |
– Phân phối: từ 5% trở lên – Sản xuất: từ 10% trở lên – Gia công: từ 15% trở lên |
Doanh nghiệp cần lưu ý: Doanh nghiệp chỉ được hưởng chính sách miễn lập hồ sơ khi đồng thời đáp ứng tất cả các điều kiện nêu trên nhưng vẫn phải thực hiện kê khai xác định giá giao dịch liên kết nếu thuộc đối tượng phải kê khai.
3. Nâng cao yêu cầu đối với Hồ sơ giao dịch liên kết (Điều 18)
Nghị định 255/2026/NĐ-CP nhấn mạnh Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải phản ánh đúng bản chất hoạt động sản xuất, kinh doanh và các giao dịch liên kết phát sinh trong kỳ tính thuế. Doanh nghiệp phải lập, lưu giữ và cung cấp hồ sơ để chứng minh việc xác định giá giao dịch tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Nên chuẩn bị Hồ sơ ngay trong năm tài chính để kịp thời chứng minh giao dịch khi cơ quan thuế kiểm tra. Việc chủ động rà soát giao dịch, thu thập chứng từ và cập nhật hồ sơ ngay trong năm sẽ giúp doanh nghiệp chứng minh giao dịch dễ dàng hơn.
4. Làm rõ điều kiện khấu trừ chi phí (Điều 16)
Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định rõ một số khoản chi phí thanh toán cho bên liên kết sẽ không được tính vào chi phí được trừ nếu doanh nghiệp không chứng minh được bản chất và giá trị kinh tế của giao dịch.
04 trường hợp cần được lưu ý:
|
Trường hợp |
Rủi ro cần lưu ý |
|
Bên liên kết không thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh liên quan |
Chi phí có thể không được tính vào chi phí được trừ |
|
Không có quyền lợi, trách nhiệm liên quan đến hàng hóa, dịch vụ |
Cơ quan thuế có thể loại khoản chi phí |
|
Quy mô tài sản, nhân sự, chức năng không tương xứng |
Giao dịch có thể bị nghi ngờ không phản ánh bản chất kinh tế |
|
Bên liên kết cư trú tại nước/vùng lãnh thổ không thu thuế TNDN |
Doanh nghiệp phải chứng minh giá trị kinh tế thực tế |
Doanh nghiệp cần lưu ý: Chỉ có hóa đơn, chứng từ thanh toán là chưa đủ. Doanh nghiệp cần chuẩn bị tài liệu chứng minh bản chất giao dịch, lợi ích kinh tế nhận được và lưu giữ hồ sơ ngay khi giao dịch phát sinh.
5. Điều chỉnh ngưỡng lập Báo cáo CbCR (Điều 19)
Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam phải lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) nếu doanh thu hợp nhất toàn cầu của năm tài chính liền kề trước năm báo cáo tương đương từ 750 triệu Euro trở lên.
So với Nghị định 132/2020/NĐ-CP, ngưỡng lập báo cáo đã được chuyển từ 18.000 tỷ đồng sang mức tương đương 750 triệu Euro, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Doanh nghiệp cần lưu ý: Quy định này chỉ áp dụng đối với Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam thuộc các tập đoàn đáp ứng ngưỡng doanh thu theo quy định, không áp dụng cho tất cả doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
6. Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để đáp ứng Nghị định 255/2026/NĐ-CP?
Rà soát lại các mối quan hệ liên kết theo tiêu chí mới, đặc biệt đối với các giao dịch vay, cho vay, mượn, cho mượn với cá nhân có quan hệ quản lý, điều hành hoặc người có quan hệ theo quy định.
Đánh giá điều kiện miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết để xác định đúng nghĩa vụ tuân thủ trong kỳ tính thuế.
Chuẩn bị và cập nhật Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết ngay trong năm tài chính, đồng thời lưu giữ đầy đủ hợp đồng, chứng từ và tài liệu chứng minh bản chất giao dịch.
Rà soát các khoản chi trả cho bên liên kết, bảo đảm có đủ căn cứ chứng minh lợi ích kinh tế, chức năng và giá trị thực tế của giao dịch để tránh rủi ro bị loại chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế.
Xác định nghĩa vụ lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) nếu doanh nghiệp là Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam thuộc tập đoàn đáp ứng ngưỡng doanh thu theo quy định.