fbpx

Khởi nghiệp: Câu chuyện về Quản trị rủi ro pháp lý

Trên thực tế, hầu hết các công ty khởi nghiệp (start-up) luôn “theo đuổi” mục tiêu về doanh số, ít dành sự ưu tiên để hoàn thành những vấn đề về pháp lý, nghiên cứu phương pháp quản trị rủi ro pháp lý.  Trong khi, những thủ tục pháp lý luôn là một trong những khâu “ngốn” rất nhiều thời gian của doanh nghiệp (DN), thậm chí là cản trở quá trình thực thi các chiến lược kinh doanh.

Để chứng minh đây không phải là những lý thuyết suông, chúng tôi sẽ bàn luận sâu hơn về một vài rắc rối  về pháp lý mà các DN khởi nghiệp thường gặp cũng như phương pháp quản trị rủi ro pháp lý đúng đắn.

Quản trị rủi ro pháp lý

https://www.expertis.vn

Vấn đề về Vốn đầu tư và những mâu thuẫn về lợi ích

Đã từ rất lâu, việc “hùn hạp kinh doanh” là một trong những hình thức hết sức phổ biến, phương thức này thường dựa trên sự tin tưởng nhau là chủ yếu, các thỏa thuận thường đơn giản, dựa vào thiện chí của các bên.

Đối với thị trường khởi nghiệp ngày nay cũng không ngoại lệ, các doanh nhân khởi nghiệp bằng cách kêu gọi những cộng sự hùn tiền và công sức để triển khai dự án, khi nào có nhà đầu tư rót vốn thì mới bắt đầu quan tâm đến việc hình thành pháp nhân.

Với cách làm này, nhà sáng lập dự án và các cộng sự sẽ rất dễ xảy ra các xung đột liên quan đến việc góp vốn, sử dụng vốn, quyền sở hữu tài sản, phân chia lợi ích… do những thỏa thuận từ các thành viên thường sơ sài, không có một cơ sở pháp lý, chứng nhận hay sự bảo vệ nào từ pháp luật.

Thông thường, ở giai đoạn đầu của khởi nghiệp sẽ rất ít khi xảy ra các tranh chấp giữa các cổ đông và chủ sở hữu. Các vụ tranh chấp về phân chia lợi ích, vốn góp,…thường xảy ra khi dự án đã đi vào hoạt động ổn định, mang về lợi nhuận cao,…

Do vậy, nhà sáng lập và cộng sự phải có những thỏa thuận cổ đông hay thỏa thuận thành viên rõ ràng ngay khi thành lập DN và đưa vào điều lệ công ty. Đối với những trường hợp đặc biệt, các nội dung thỏa thuận không được cơ quan chức năng chấp thuận tại bản Điều lệ, hoặc các thỏa thuận mang tính bảo mật, nhạy cảm… thì có thể thỏa thuận đưa vào các nghị quyết, quy định trong nội bộ DN, miễn là không trái quy định pháp luật và đạo đức xã hội.

Vấn đề về Quyền sở hữu trí tuệ

Tại Việt Nam, các vi phạm về sở hữu trí tuệ, hàng giả, hàng nhái ngày càng tràn lan, là một trong những mối quan ngại hàng đầu của DN. Việc đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ thể hiện “chính chủ” mà còn là cơ sở để thực hiện việc khiếu nại, khiếu kiện DN xảy ra sự cố.

Do vậy, khi DN có các ý tưởng về sản phẩm, dịch vụ độc đáo thì cần phải đăng ký Quyền sở hữu trí tuệ ngay khi triển khai dự án hoặc ngay sau khi DN được thành lập nhằm phòng tránh tối đa tình trạng “đánh cắp chất xám” từ đối thủ.

Tùy vào từng loại hình sản phẩm, dịch vụ, chủ DN nên quan tâm đến việc bảo hộ bản quyền tác giả, nhãn hiệu, bằng sáng chế, giải pháp hữu ích… Đặc biệt, các mô hình kinh doanh nhượng quyền thương mại, phát triển chuỗi hay thu hút đầu tư càng phải quan tâm đến vấn đề này.

Vấn đề về Mô hình công ty

Mỗi loại hình DN sẽ có một quy chế pháp lý đặc thù. Những nhà khởi nghiệp thường có xu hướng chọn mô hình công ty cổ phần vì họ cho rằng nó dễ huy động vốn đầu tư. Nhưng thực tế, với các DN khởi nghiệp, mô hình này có nhiều hạn chế so với công ty TNHH.

Nhược điểm của công ty cổ phần là nếu công ty chưa thật sự ổn định về kinh doanh/cơ cấu mà thay đổi người lãnh đạo thì sẽ ảnh hưởng đến DN, vì sau 3 năm thành lập, các cổ đông sáng lập được quyền chuyển nhượng cổ phần. Còn với mô hình TNHH, DN sẽ ổn định và có thể thay đổi loại hình kinh doanh phù hợp khi công ty đã phát triển. Do vậy, các công ty khởi nghiệp nên cân nhắc việc lựa chọn mô hình công ty cho phù hợp với kế hoạch phát triển của mình.

Những vấn đề pháp lý quan trọng cần lưu ý ở bước này gồm: các chế độ trách nhiệm quản lý tài sản, vốn, cơ cấu bộ máy tổ chức, phân chia lợi ích trong công ty.

Vấn đề về Cơ hội làm ăn

Để tiếp cận các nhà đầu tư, bên cạnh việc thể hiện sự khác biệt và tiềm năng phát triển của DN, bạn còn phải chứng minh được sự minh bạch về số liệu, sổ sách cũng như các nguyên tắc của mình . Bởi vì, những nhà đầu tư tự do thường đầu tư khi công ty ở giai đoạn bắt đầu phát triển. Khi đó, họ không quan tâm đến việc các bạn thành lập DN như thế nào mà chỉ để ý đến dự án có mô hình chuẩn, đội ngũ tốt và “luật chơi” rõ ràng hay không.

Hơn nữa, nếu muốn giao dịch thành công với nhà đầu tư thì bạn phải đảm bảo được hồ sơ pháp lý đầy đủ, tuân thủ đúng pháp luật để không bị vuột mất những thương vụ “béo bở”.

Trong kinh doanh, cần chuẩn bị các giấy tờ liên quan đến ngành nghề, vốn, đáp ứng một hoặc nhiều điều kiện kinh doanh. Đối với một số lĩnh vực kinh doanh, các giấy phép chuyên ngành (giấy phép con) là điều kiện bắt buộc.

Vấn đề về hợp đồng, giao dịch kinh doanh

Trước khi tiến hành ký kết hợp đồng chính thức, DN nên nhờ chuyên gia, cố vấn luật soạn thảo các bản hợp đồng mẫu để sử dụng trong đàm phán, ký kết với đối tác và khách hàng.

Vì khi xảy ra tranh chấp, đa phần các DN trẻ thường là đối tượng gặp nhiều rủi ro hơn cả. Nguyên nhân chính là do các chủ DN trẻ ít quan tâm đến các điều khoản pháp lý như các cam kết, quyền và nghĩa vụ của các bên, biện pháp chế tài, phương án xử lý khi có vướng mắc phát sinh…, mà đa phần chỉ quan tâm đến các điều khoản về thương mại (giá, thanh toán và hàng hóa).

Vấn đề về thuế, kế toán

Những quy định và các chính sách về Thuế mỗi năm đều có sự thay đổi. Để phòng tránh được các sai phạm về pháp luật, doanh nghiệp cần phải liên tục cập nhật các thông tin mới để thực hiện công tác đúng với quy định. Nghĩa vụ thuế được căn cứ trên ba nguyên tắc: chính xác, đầy đủ và đúng thời hạn.

Khi thành lập DN, cần phải chú ý việc đăng ký thuế ban đầu cũng như kê khai và xác định các loại thuế mà doanh nghiệp cần phải đóng (tùy vào lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp). Các loại thuế cơ bản là: thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế xuất – nhập khẩu…

Nếu doanh nghiệp chậm nộp, trễ hạn, kê khai sai hoặc kê khai thiếu sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật hiện hành.

Lời khuyên cho các doanh nghiệp trẻ

DN nên cân nhắc phân bổ nguồn lực để tìm hiểu kỹ những luật lệ và nắm bắt các thay đổi của luật pháp trong kinh doanh. Nếu cần thiết, hãy nhờ sự cố vấn từ luật sư có kinh nghiệm hoặc những đơn vị chuyên thực hiện các thủ tục pháp lý, về thuế DN, thuế nhà nước để nhận được sự tư vấn ngay giai đoạn bắt đầu triển khai ý tưởng kinh doanh.

Nếu bạn đã quyết tâm khởi nghiệp để làm giàu bền vững thì hãy nên chú tâm đến Quản trị rủi ro pháp lý!

 



1 Comment

Leave a Reply