Bộ phận tài chính kế toán giữ số liệu, tiền và tài sản của doanh nghiệp, nên tuyển người cho bộ phận này cần nhiều hơn một tin đăng tuyển. Cẩm nang này đi qua toàn bộ việc tuyển dụng: xác định vị trí cần tuyển, quy trình từ mô tả công việc đến bàn giao, các điều kiện pháp lý của người làm kế toán và kế toán trưởng, và khi nào nên thuê dịch vụ thay vì tuyển.
Xác định đúng vị trí cần tuyển
Vị trí
Việc chính
Điều kiện theo luật
Mô tả công việc
Kế toán viên (công nợ, kho, bán hàng, giá thành…)
Ghi nhận, đối chiếu từng phần hành
Tiêu chuẩn người làm kế toán (khoản 1 Điều 51 Luật Kế toán)
Công nợ, Kho, Bán hàng, Giá thành
Kế toán tổng hợp
Tổng hợp số liệu, khóa sổ, lập báo cáo
Như trên
Kế toán nội bộ
Số liệu phục vụ quản trị nội bộ
Như trên
Kế toán trưởng
Đứng đầu bộ máy kế toán, tổ chức thực hiện công tác kế toán
Điều 53, 54 Luật Kế toán
Quản lý tài chính
Kế hoạch, nguồn vốn, dòng tiền
Không có điều kiện riêng trong Luật Kế toán
—
Doanh nghiệp phải bố trí kế toán trưởng. Doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng. Nếu chưa bổ nhiệm được ngay, doanh nghiệp bố trí phụ trách kế toán (tối đa 12 tháng) hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng (khoản 1, 2 Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP).
Quy trình tuyển dụng tám bước
Bước
Việc cần làm
Đọc thêm
1. Xác định nhu cầu
Vị trí nào, phạm vi việc gì, báo cáo cho ai
Bảng vị trí ở trên
2. Mô tả công việc
Viết rõ nhiệm vụ, đầu ra, yêu cầu năng lực
Các bài mô tả công việc theo vị trí
3. Chọn kênh tìm ứng viên
Nội bộ, giới thiệu, trang tuyển dụng, đơn vị tuyển dụng chuyên ngành
Tìm và sàng lọc ứng viên kế toán
4. Lọc hồ sơ
Đối chiếu bằng cấp, chứng chỉ, kinh nghiệm, điều kiện pháp lý
Như trên
5. Kiểm tra và phỏng vấn
Bài kiểm tra sát việc thật; phỏng vấn có người hiểu chuyên môn
Câu hỏi phỏng vấn; phỏng vấn quản lý tài chính
6. Đề nghị và thử việc
Thỏa thuận lương, thời gian và tiêu chí thử việc
Điều 24 – 27 Bộ luật Lao động 2019
7. Bàn giao
Người cũ bàn giao công việc, tài liệu kế toán cho người mới
Khoản 3 Điều 51 Luật Kế toán; khoản 4 Điều 20 Nghị định 174/2016
8. Thông báo
Với kế toán trưởng mới: thông báo cho các bộ phận và ngân hàng nơi mở tài khoản họ tên, mẫu chữ ký
Khoản 4 Điều 20 Nghị định 174/2016
Những rủi ro thường gặp ở từng khâu và cách phòng tránh xem bài rủi ro khi tuyển nhân sự tài chính kế toán.
Điều kiện pháp lý cần kiểm tra
Đối tượng
Điều kiện
Căn cứ
Mọi người làm kế toán
Phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết; có trình độ chuyên môn kế toán
Khoản 1 Điều 51 Luật Kế toán
Mọi người làm kế toán
Không là người thân (cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh chị em ruột) của người đại diện theo pháp luật, giám đốc, phó giám đốc phụ trách tài chính, kế toán trưởng; không kiêm thủ kho, thủ quỹ, người mua bán tài sản (trừ DNTN, công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ và trường hợp Chính phủ quy định)
Khoản 3, 4 Điều 52 Luật Kế toán
Kế toán trưởng
Trình độ kế toán từ trung cấp trở lên; chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng; 2 năm thực tế (đại học trở lên) hoặc 3 năm (trung cấp, cao đẳng)
Khoản 1 Điều 54 Luật Kế toán
Phụ trách kế toán
Các tiêu chuẩn tại điểm a, c, d khoản 1 Điều 54 Luật Kế toán
Khoản 1 Điều 21 Nghị định 174/2016
Khi nào thuê dịch vụ thay vì tuyển
Doanh nghiệp được ký hợp đồng với doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh dịch vụ kế toán để thuê dịch vụ làm kế toán hoặc làm kế toán trưởng; hợp đồng phải lập bằng văn bản (khoản 1, 2 Điều 56 Luật Kế toán). Người được thuê làm kế toán trưởng vẫn phải đủ tiêu chuẩn tại Điều 54. Doanh nghiệp thuê dịch vụ có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời, trung thực thông tin, tài liệu; bên cung cấp dịch vụ chịu trách nhiệm về số liệu theo hợp đồng (khoản 3, 5 Điều 56).
Khi thuê dịch vụ lập báo cáo tài chính hoặc làm kế toán trưởng, phần người lập, kế toán trưởng trên báo cáo phải ghi số Giấy phép hành nghề và tên đơn vị cung cấp dịch vụ (khoản 4 Điều 16 Thông tư 99).
Doanh nghiệp có bắt buộc có kế toán trưởng không?
Có, trừ doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí phụ trách kế toán. Chưa bổ nhiệm được ngay thì bố trí phụ trách kế toán tối đa 12 tháng hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng (Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP).
Vợ hoặc con của giám đốc có được làm kế toán trong công ty không?
Không, trừ doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ và trường hợp Chính phủ quy định (khoản 3 Điều 52 Luật Kế toán).
Thủ quỹ có kiêm kế toán được không?
Không, với cùng ngoại lệ như trên (khoản 4 Điều 52 Luật Kế toán).
Thử việc nhân sự kế toán tối đa bao lâu?
Không quá 60 ngày với vị trí cần trình độ cao đẳng trở lên, 30 ngày với trình độ trung cấp, 180 ngày với người quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp; chỉ thử việc một lần cho một công việc (Điều 25 Bộ luật Lao động 2019).
Thay kế toán trưởng cần làm gì?
Tổ chức bàn giao công việc, tài liệu giữa người cũ và người mới; thông báo họ tên, mẫu chữ ký kế toán trưởng mới cho các bộ phận và nơi mở tài khoản giao dịch (khoản 4 Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP).
Xem thêm: mức lương tham khảo nhân sự tài chính kế toán, nhà tuyển dụng cần trang bị gì và dịch vụ tuyển dụng nhân sự tài chính kế toán.
Căn cứ pháp lý
-
Luật Kế toán số 88/2015/QH13 (Điều 51 – 54, 56)
-
Nghị định 174/2016/NĐ-CP (Điều 20, 21)
-
Thông tư 99/2025/TT-BTC (Điều 16)
-
Bộ luật Lao động 2019 (Điều 24 – 27)